ارتباط بین کمالگرایی، احساس شرم و پرخاشگری براساس رویکرد سایکوداینامیک در افراد خودشیفته که مبتلا به افسردگی هستند.

بروز پرخاشگری در بیماران افسرده بسیار بارز است و در افراد خودشیفته بروز همزمان کمالگرایی، احساس شرم و پرخاشگری و تعامل بین آنها باعث اعتماد به نفس آنها را آسیب پذیر میکند و افراد با اختلال شخصیت خودشیفته را مستعد ابتلا به افسردگی میکند.کمالگرایی در تعامل با احساس شرم و پرخاشگری، بهویژه در موقعیتهایی که معیارهای کمالگرایانه قابل دسترسی نباشد احتمال بروز افسردگی را افزایش میدهد، همچنین کمالگرایی همراه با گوش به زنگی نسبت به بحران و ترس از شکست، با آسیبپذیری ناشی از خودشیفتگی مرتبط است. همچنین تجارب شکست و احساس حقارت میتواند علائم افسردگی را در افراد خودشیفته افزایش دهد. کمالگرایی رابطه نزدیکی با خودبزرگبینی دارد و کمالگرایی باعث افزایش رقابت کردن در زمینه عزت نفس و ارائه یک تصویر بزرگ و غیر واقعی از خود میشود، در واقع کمالگرایی پوششی برای مخفی کردن احساس حقارت و خودکمبینی و احساس شرم است. زمانی که کمالگرایی در اثر استانداردهای غیر واقعی برانگیخته میشود، منجر به افزایش احساس تنش و رنج درونی و افسردگی میشود. علاوه بر این آسیبهای ناشی از خودشیفتگی باعث شکلگیری کمالگرایی ناسازگارانه میشود که به نوبه خود منجر به شکل گیری آداب اجتماعی کمالگرایانه مرتبط با خود میشود. کمالگرایی در افراد افسرده به ویژه در زمانهای که فرد احساس شرمندگی میکند باعث ایجاد پرخاشگری میشود.

کمالگرایی به سه شکل خودش را نشان می دهد:

۱.کمالگرایی مرتبط با خود

۲.کمالگرایی مرتبط با دیگران

۳.کمال‌گرایی مرتبط با آداب اجتماعی

کمالگرایی مرتبط با خود در واقع تعیین استانداردهای بسیار بالا و غیر واقعبینانه در مورد خود است که منجر به خود سرزنشگری میشود، به ویژه زمانی که این انتظارات برآورده نمیشود و بر عکس کمالگرایی مرتبط با دیگران، انتظاراتی است که فرد از دیگران دارد تا آنها عالی باشند و باعث میشود فرد از دیگران شاکی شود بویژه زمانی که این انتظارات برآورده نمیشود. اگرچه کمالگرایی مرتبط با خود میتواند به صورت سازگارانه کمک کند بعضی مواقع ما را به هدفهایمان برساند، اما سطوح بالاتر کمالگرایی معطوف به خود، باعث افزایش علائم افسردگی میشود که پژوهشها رابطه مثبتی بین ویژگی خودشیفتگی و افسردگی نشان داده اند. در کمالگرایی مرتبط با دیگران فرد از دیگران انتظار دارد که استانداردهایش را رعایت کنند و در صورت عدم رعایت استانداردهای شخص، فرد احساس بیارزشی و بیاهمیتی میکند و آن را نشانهای از شکست یا تهدید نسبت به احساس برتریاش میداند.در کمالگرایی مرتبط با آداب اجتماعی فرد معتقد است خودش و دیگران باید آداب اجتماعی را بی کم و کاست عیناً انجام دهند.

 

افراد خودشیفته نسبت به احساس شرم بسیار آسیبپذیر هستند، احساس شرم با احساس درماندگی، ناتوانی، ضعف و کاهش توانایی در کنترل خود، ارتباط دارد، به گونهای که احساس همه توانی به‌‌ عنوان یک مکانیزم دفاعی روانشناختی برای پنهان کردن احساس شرم میباشد. احساس شرم در افراد خودشیفته بیشتر منجر به رفتار پرخاشگرانه میشود تا ایجاد خلق افسرده. مستعد بودن به احساس شرم، باعث میشود که افراد به هیجان خشم بهصورت ناسازگارانهای پاسخ دهند و نسبت به خود خصومت و بدبینی پیدا کند. همچنین فرد دچار تحریکپذیری میشود و نسبت به اتفاقات منفی احساس شرم میکند.رفتارهای پرخاشگرانه در افراد خودشیفته بسیار رایج است و با توجه به اینکه الگوهای رفتار پرخاشگرانه از زمان کودکی شکل میگیرد، در پاسخ به طرد دیگران، الگوهای پرخاشگرانه مجدداً فعال میشوند. همچنین از آنجاییکه خودشیفتگی به خاطر ارزشگذاری بیشاز حد والدین در فرزندان ایجاد میشود، باعث ایجاد احساس خودشیفتگی و باور به استحقاق حق بیشاز حد در فرد میشود. کمالگراییدر افراد خودشیفته باعث ایجاد انتظارات بیش از حد از دیگران میشود و اگر این انتظارات از سوی دیگران برآورده نشود باعث بروز رفتار پرخاشگرانه خواهد شد. از آنجا که ویژگیهای کمالگرایانه در بیماران خودشیفته باعث ایجاد شرم میشود، احساس شرم نیز به نوبه خود احتمال بروز رفتارهای پرخاشگرانه را افزایش خواهد داد. در واقع کمال گرایی بیشتر منجر به افسردگی و احساس شرم میشود و از طریق ایجاد شرم به طور غیر مستقیم فرد را مستعد اعمال رفتار پرخاشگرانه میکند.

 

منبع:

Perfectionism, Shame, and Aggression in Depressive patients with Narcissistic Personality Disorder

Journal of Personality Disorders

March 2020