روانپویشی کوتاه مدت

روان درمانیپویشی کوتاه مدت صورتی از روان درمانی است که مبتنیبر نظریات حبیب دوانلو پژوهشگر ایرانی دانشگاه مک گیل کانادا می باشد.

هدف اولیه این نوع درمان کمک به مراجعینی است که از مقاومت درونی ناشی از تجربیات واقعی مربوط به گذشته و آینده رنج می برند.

این روش درمانی :

v     فشرده است تا به مراجع کمک کند تا از تضادها و مشکلات درونی رها گردد.

v     کوتاه مدت است تا بتواند تجربیات خوب را هر چه زودتر در دسترس درمان شونده قرار دهد.

v     پویا است زیرا مربوط به نیروی ناخودآگاه و احساسات درمان شونده می گردد.

افرادی که به غیر از مشکلاتی نظیر افسردگی و اضطراب مراجعه می کنند و از آثار جسمی مانند سردرد، کوتاهی تنفس، استفراغ و اسهال یا خستگی مفرط ناگهانی رنج می برند، از جمله درمانجویانی هستند که استفاده از این روش برای آنها مفید واقع می شود.

روان درمانی پویشی کوتاه مدت مربوط به مدلی از درمان است که بوجود  آمده تا موقعیتهای اضطراب زایی که درد آور است و باعث می گردد تا فرد به سرکوب ناخودآگاه، هوشیاری خویش دست بزند را آشکار و درمان کند.

هدف روان درمانی پویشی کوتاه مدت، کمک به درمان جو برای از بین بردن مقاومت در کوتاهترین زمان ممکن است تا بعد از آن بتواند هوشیارانه زندگی کند و از آن لذت ببرد.

فرد مبتلا به نوروز (روان‌رنجوری)، از دیدگاهی پدیدارشناختی، نسبت به دنیای درونی خود بیگانه است و همچون یک زندانی زندگی می‌کند. زندانی نیروهای پیچیده و مرموزی در درونش که زمینه‌ساز رنج وی هستند. بروئر و فروید، پیشگامان تحلیل روانی، نخستین کسانی بودند که برای شناخت این دنیای پیچیده که در اعماق ذهن بیمار حیات دارد همت ورزیدند و از روش روانشناختی در درمان روان‌رنجوری‌ها استفاده کردند.

بروئر در هنگام کار با بیماری به نام "آنا اُ" به کشف ناهشیار پویشی نائل شد و بدین ترتیب روان‌تحلیلی بنیان نهاده شد. او بیمارش را در شرایط خواب مصنوعی قرار داد و در جریان آن متوجه شد نشانه‌های جسمی کنونی بیمار با تجربه‌های آسیب‌زای گذشته  رابطه دارد. زمانی که بیمار توانست احساسات مرتبط با تجربه‌های آسیب‌زایش را به طور کامل بیان کند نشانه‌های بیماری او ناپدید شدند. بروئر به دفعات دریافت که یادآوری خاطره‌ها و احیای مجدد هیجان‌های مربوط به آن خاطرات، به رفع نشانه‌های بیماری می‌انجامد. به دلیل مشکلاتی از جمله موقتی بودن درمان بازگشت‌های مکرر بیماری و نیز ایجاد رابطه‌ی عاطفی خاص آنااُ با بروئر، وی این درمان را برای همیشه کنار گذاشت.

زیگموند فروید کار را از همان جایی که بروئر کنار گذاشته بود ادامه داد و به تغییراتی در این رویه پرداخت تا مشکلات خواب مصنوعی را برطرف کند. وی باور داشت که خاطرات و احساسات می‌باید در آگاهی به هشیاری برساند. از نظر فروید روش درمانی باید بیمار را به این توانایی برساند تا آنچه را در گذشته برایش دشوار بوده است اکنون هشیارانه تجزیه و تحلیل کند. فروید دریافت ترغیب بیماران به بیان آن چه به ذهنشان می‌آید و پیگیری تداعی‌هایشان موجب می‌شود آنها به تدریج به چیزی نزدیک شوند که در گذشته از آن اجتناب می‌کردند. وی در نهایت هیپنوتیزم و تلقین را کنار گذاشت و "تداعی آزاد" را به عنوان اساسی‌ترین تکنیک روانکاوی برگزید.

فروید در حین ترغیب بیماران به تداعی آزاد متوجه نیروی مخالفی در درون انها شد که در برابر به خاطر آوردن و تجربه‌ی مجدد رویدادهای دردناک و اضطراب‌زا و در نهایت درمان و بهبودی  می‌ایستاد. و ی این نیرو را "مقاومت "نامید و آن را مهمترین مانع موفقیت درمان قلمداد کرد. افزون بر این فروید دریافت که نوعی رابطه بین بیمار و تحلیل‌گر وجود دارد که در آن بیمار به طور ناخودآگاه درمانگر را جانشین افرادی مهم در گذشته زندگی خود کرده و  احساسات و دریافت‌ها، تعارض‌ها  و واکنش‌های خود در آن روابط  را در رابطه‌ی کنونی مجددا تجربه می‌کند. در واقع رابطه‌ی انتقالی نوعی رابطه‌ی تحریف شده است. فروید این پدیده را "انتقال" نامید و آن را مهمترین منبع فهم تعارض‌های دروانی بیمار در رابطه‌ی کنونی در نظر گرفت. تفسیر مقاومت و انتقال به مهمترین فرآیندهای درمانی روانکاوی تبدیل شدند و بدین ترتیب پایه و اساس رواندرمانی پویشی بنا نهاده شد. فروید در مقاله‌‌ی "تاریخ جنبش روان‌تحلیلی" (1914)، وجود ابهام در فنون بالینی را یادآور شد و توضیح داد که هر مکتب رواندرمانی که پدید‌ه‌های مقاومت و انتقال را به عنوان یک اصل بپذیرد و آنها را اساس درمان خود قرار دهد می‌توان آن را روان‌تحلیلی دانست.

امروزه تکنیک‌های رواندرمانی پویشی در دو فرم درمانی استفاده می‌شوند: "روانکاوی کلاسیک" و "رواندرمانی تحلیلی". رواندرمانی پویشی اصطلاح ساده‌تری برای رواندرمانی روان‌تحلیلی است و اشاره به رویکردهایی دارد که دنیای ناهشیار درونی و ماهیت درونی تعارض‌ها و انتقال و مقاومت را به رسمیت می‌شناسنند. این رویکرد خود به شکل باز پایان (بلندمدت) و کوتاه مدت تحول یافته است. رواندرمانی روانپویشی افزون بر روان‌تحلیلگری فرویدی تحت تاثیر مکاتب مختلف منشعب از روانکاوی نیز می‌باشد. مهمترین این مکاتب عبارتند از  : روانشناسی خود ، روانشناسی ایگو، نظریه‌های روابط موضوعی و نظریه‌های دلبستگی.

جدا از تفاوت‌هایی که رویکردهای مبتنی بر هرکدام از این مکاتب در تکنیک و فرآیند درمان دارند اصول اساسی رواندرمانی روانپویشی به صورت خلاصه عبارتند از:

-          بخش عمده‌ی زندگی روانی ناهشیار است

-          تجارب کودکی همراه با عوامل ژنتیک، بزرگسالی را شکل می‌دهند

-          انتقال بیمار به درمانگر منبع اصلی  فهم و آگاهی است

-          انتقال متقابل درمانگر منبع شناختی مهمی از چیزی است که مراجع در دیگران ایجاد میکند( انتقال متقابل شامل احساسات و واکنش‌های درمانگر به بیمار است.)

-          مقاومت بیمار به فرآیند درمان، موضوع اصلی تمرکز درمانی است

-          علائم و رفتارهای بیمار کارکردهای مختلفی دارند و توسط نیروهای پیچیده و اغلب ناهشیار تعیین می‌شوند

-          درمانگر روانپویشی به بیمار کمک می‌کند که به حسی از خودانگیختگی و یگانگی دست یابد

در ادامه دو نوع از این رواندرمانی‌های پویا به طور مختصر معرفی می‌شود.

-          رواندرمانی پویشی حمایتی-بیانگر (Supportive-Expressive dynamic psychotherapy)

یکی از درمان‌های روانپویشی درمان حمایتی بیانگر (لابورسکی[2] (CCRT) فرمول‌بندی مي‌شود. CCRT كه در مركز مشكلات فرد قرار دارد شامل سه مؤلفه 1) آرزو یا خواست (W) [4] و 3) پاسخ خود (RS) رواندرمانی پویشی فشرده‌ی کوتاه مدت(Intensive Short-term Dynamic Psychotherapy)

روان درمانی پویشی کوتاه مدت، روشی از درمان مختصر مبتنی بر اصول روان تحلیلی است. روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت را یک دانشمند ایرانی، حبیب دوانلو، طراحی کرده است از نظر مالان (1980)، پس از کشف ناهشیاری پویشی توسط فروید، این روش بزرگترین پیشرفت در روان درمانگری است. این روش درمانی، از آنجا درمانگری پویشی نامیده می‌شود که همچون روان‌تحلیلگری تجربه احساسات واقعی، غلبه بر مقاومت و توجه دقیق به پدیده انتقال را مبنای خود قرار داده است؛ اما مفهوم سازی آن از ناهشیاری، عوامل مهیاساز آسیب‌شناختی و روش درمانگری به صورت رادیکال از دیگر مفهوم سازی های تحلیل روانی متمایز است. محورهای این روش درمانی بر نوع رابطه درمانی و ماهیت افشا استوار است. موضع فعال درمانگر و به کارگیری صحیح فنون در این موضع سبب می شود تا بیمار یا مراجع در کوتاه ترین زمان عمق احساسات و افکار خود را شناسایی و لمس نماید و از این روی اصلی ترین نوع ارتباط و عمیق ترین شکل از فرهنگ صداقت و اصالت در تعامل درمانگر و بیمار متجلی می شود. در چنین فضایی است که خار مشکل ساز در دل هویدا و آثار آن خنثی می گردد (قربانی، 1389).این نوع رواندرمانی توانایی زیادی در برطرف کردن طیف وسیعی از مشکلات روانی دارد. این توانایی مرهون روش کوبنده ای است که دفاع بیمار را از هر گونه ترفندی (خودآگاه و ناخودآگاه) برای مواجه نشدن با تجربیات معنادار و دارای بار هیجانی مرتبط با هدف درمان، خلع سلاح می‌کند. آن گاه این تجربیات، با تجربیات دیگر، از جمله روابط با والدین، همشیرها، همسر،...، و خود درمانگر پیوند می‌خورد و الگوهایی نمودار می‌شود که بینش وسیعی در مورد زمینه های رفتار و هیجانات مرتبط با آن فراهم می سازد. واقعیت محوری که درمان بر آن بنا شده است را می توان به طور ساده به دو بخش تقسیم کرد:

  1. هیجانات و رفتارهای فعلی ما، بر تجربیات گذشته مبتنی هستند؛ موقعیت های فعلی، به علت داشتن شباهت هایی با تجربیات گذشته، رفتارها و هیجانات مشابهی به بار می آورند؛ این الگوها به مرور زمان، تکرار، تقویت و نهادینه می شوند.
  2. با تحت فشار گذاشتن بیمار و برانگیختن هیجانات وی در جلسه درمان، دفاع ها کنار می روند و تجربیات مدفون گذشته مرتبط با این هیجانات، از ناخودآگاه سر بر می آورند؛ و امکان پیوند دادن آن ها با تجربیات فعلی و گذشته، و تفسیر و ارائه الگو مهیا می شود (خلیقی سیگارودی، 1389(.

منابع

-          قربانی، نیما ( 1394): روان درمانگری پویشی فشرده و کوتاه مدت: مبادی و فنون، تهران، سمت

-          دوانلو، حبیب (1389): رواندرمانی پویشی کوتاه‌مدت، ترجمه‌ی سیگارودی و صنعتی، تهران، ارجمند: نسل فردا

-          دلاسلوا، پاتریشیا (1389): رواندرمانی پویشی کوتاه‌مدت فشرده، ترجمه‌ یوسفی لوپه، نوربخش، تهران، جیحون.

-          Gabbard, G. O. (2010). Long-term psychodynamic psychotherapy: A basic text. American Psychiatric Pub. 

-          Luborsky, L. (2000). Principles of psychoanalytic psychotherapy: A manual for supportive-expressive treatment: Basic Books.


[2]- Core Conflictual Relationship Theme

[4]- Response from Other

[5]- Response of the Self

تماس با ما

 
اصفهان -خیابان توحید میانی،حد فاصل چهارراه توحید و چهارراه مهرداد،کوچه روبروی کلیسا(شماره 35)،پلاک 60
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
03136260259 - 03136267245 - 03136244598
کانال تلگرام : https://telegram.me/Raieen
 

عضویت در خبرنامه

با ثبت نام در خبرنامه ما از آخرین اخبار سایت ما بهره مند شوید